mandag 3. juli 2017

Jessica Shiefauer: Når hundene kommer

"Når hundene kommer" er eit intenst drama på to frontar: For det første handlar det om Isak og Ester, som innleiar eit forhold på starten av sommaren. Kjærleiken er godt skildra, og vi fyljer utviklinga i forholdet tett.

For det andre handlar det om Anton, Isak sin veslebror. Medan Isak er oppteken av Ester, legg verken han eller nokon andre merke til at Anton er på veg inn i noko han snart vil miste kontrollen over. Noko som vil endre liva til alle personane i boka på ein drastisk måte.

Schiefauer tek utgangspunkt i hendingar som skjedde i hennar eiga heimbygd då ho var ung, og skildrar godt korleis tilfeldige hendingar kan leie oss inn på ukjente og nye stiar - på både godt og vondt. Og det er særleg det vonde som pregar forteljinga i "Når hundene kommer".

Det er ei gripande og sterk historie, og det er ikkje så merkeleg at boka vart kåra til årets svenske barne- og ungdomsbok i 2015!

fredag 23. juni 2017

Frida Nilsson: Ishavspirater

Med denne boka har Frida Nilsson servert oss ei spennande og fantasifull odyssé-forteljing. Boka har blitt samanlikna med Astrid Lindgren sin litteratur, og måten å bygge opp forteljinga på kan ha ein del til felles med bøker som Mio, min Mio og Brødrene Løvehjerte.

Pirathøvdingen Hvithode terroriserar innbyggjarane på alle øyane i ishavet. Piratane hans stel rett og slett barn, og tek dei med seg til ein uviss skjebne på piratøya. Rykta går om ei diamantgruve, og at barna vert utnytta som gruvearbeidarar og sjeldan overlever særleg lenge på øya.

Når Siri si veslesøster vert bortført av piratane, bestemmer ho seg for å gjere noko ingen andre torer; Ho vil utfordre Hvithode og befri søstera. Dermed startar ei farleg ferd over havet, og ho møter både gode og onde menneske. Redselen for piratane er stor, og lenge ser det ut som ho må møte dei aleine.

Forteljinga tek stadig nye vendingar, alt etter om personane ho møter hjelper henne vidare, eller set kjeppar i hjula for prosjektet hennar. Dette gjer forteljinga om Siri si reise svært fascinerande, og her skjer noko heile vegen. Med på vegen får vi også ein del rettferdig harme frå Siri si side - ho er frustrert over egoismen ho møter på reisa, og kor grådige menneska kan vere.

Lurar du på korleis reisa til Siri arta seg, er det berre å lese boka. Den er vel verdt tida!

fredag 2. juni 2017

Jenny Jägerfeld: Det er ikke så farlig med meg

Boka startar med at hovudpersonen Maja skjer av seg tuppen av tommelfingeren i ein designtime på skulen. Denne hendinga set tonen for resten av forteljinga, som på ein måte kan kallast tragikomisk. Det går nemleg ikkje så bra for Maja, og ho må nok bere ein god del av skulda for dette sjølv.

Sjølv om Maja må seiast å vere ein ulukkesfugl, unngår boka å gli over i slapstick-humor. Dei tragiske hendingane og uhella som skjer, glir godt inn i handlinga, og historia er ikkje overlessa av ulukkelege hendingar.

På same tid som boka er ein studie i usikker ungdomstid, innehar den også eit stort mysterium. Annankvar helg bur Maja hos mora, men helga etter at ho kuttar seg i tommelen, kjem ho til låst og tomt hus. Maja anar ikkje kor mora er, og jakta på sanninga om kor ho er startar. Dette fører til mange store spørsmål, og ein del ubehagelege svar.

På vegen mot ei løysing møter vi designlæraren Valter, kameraten Enzo, ungdomane Justin og Debbie frå ein fest ho tilfeldigvis kjem inn på og overvaking av faren sin epost og facebook-konto. I tillegg til ein del samtalar med faren og tilbakeblikk på hendingar frå då ho var yngre, får vi teikna eit stadig klarare bilete av personen Maja og kva som eigentleg kan ha skjedd med mora.

Dette er ei svært velskriven og treffsikker bok, med mange språklege perler og ei god oppbygging av historia. Det er ei ungdomsbok som absolutt er verdt den tida det tek å lese den!

lørdag 27. mai 2017

Sara Kadefors: Billie - Avgang 9.42 til mitt nye liv

Billie er kalla opp etter Billie Jean, fordi Michael Jackson er mora sin favorittartist. Mora er sjuk, og Billie har lenge måtte teke ansvar for både seg sjølv og mora. Reglar har det vore lite av.

Til slutt vert mora så sjuk at ho ikkje lenger kan ha omsorga for henne, og ho må reise frå Stockholm til ein fosterfamilie i den vesle staden Bokarp. Familien Persson tek imot henne med opne armar, og gir henne ein stabil kvardag. Likevel er det eit eller anna som ikkje er heilt som det skal vere i den nye heimen, og Billie bestemmer seg for å finne ut kva som er i vegen.

Som person er Billie av den opne, positive og nyfikne typen, og bestemmer seg for at ho skal gjere det ho kan for å passe inn i det nye livet. Dermed vert ikkje boka om Billie ei slik "problembarn-som-ikkje-passar-inn-i-ny-familie"-bok, og det er heller ikkje bagasjen, eller mangelen på bagasje, ho har med seg som set premissane for handlinga. Ho får seg fort vener, sjølv om der etterkvart sjølvsagt vert litt gnissingar når hierarkiet i ungdomsmiljøet vert endra på.

Denne første boka i serien om Billie er ei positiv og artig bok, og tek opp ulike tema på ein ærleg, nyfike og realistisk måte. Det er absolutt ei bok det er verdt å få med seg!

onsdag 10. mai 2017

Eric Elfman/Neal Shusterman: Edisons kjeller

Dette er bok nummer to i Accelerati-triologien, og den vitskaplege galskapen frå bok nummer ein, "Teslas loft", fortset med uforminska styrke! Her står den eine meir fantasifulle oppfinninga etter den andre i kø. Hovudpersonane har sitt fulle hyre med å leite opp dei tapte oppfinningane, samtidig som dei må kjempe mot kyniske medlemmer av den hemmelege foreininga Accelerati.

Oppbygginga av historia er like intens som den første boka, og forfattarane får dei ulike hendingane til å passe fint saman. Boka gir fritt spelerom for fantasien, og det verkar som skribentane har kosa seg når dei dikta opp dei ulike fantastiske innretningane og korleis dei påverkar omgjevnadane.

Bøkene utfordrar den allminnelege måten å tenkje fysiske lover på, samtidig som det psykologiske spelet hovudpersonane mellom, og det presset dei møter frå omgjevnadane, gjer dette til ei spennande bok å lese!

Eg tenkjer boka er retta mot aldersgruppa 12-15 år, men også eldre lesarar vil ha glede av å tre inn i Elfman og Shusterman sitt univers!

lørdag 22. april 2017

Erna Osland: Vaken?

Erna Osland fortset arbeidet med å spreie interessante og lett tilgjengelege fakta for born. I denne boka tek ho for seg dei nattaktive dyra, og presenterer gjennom både fiksjon og faktatekst korleis dyra lever, og forklarar kvifor dei heller vil vere vakne om natta enn om dagen.

Søskenparet Bæret og Bustebror er stadig ute etter at det er mørkt, og treff på alle slags dyr som vaknar opp i det mørket sig på. Bæret er nysgjerrig på mykje, og heldigvis kan Bustebror hjelpe med både praktiske løysingar og forklaringar på kva dei ser.

Etter kvart tekstavsnitt om søskenparet, kjem eit oppslag med fakta om dei dyra dei har observert. Her skriv Osland om kor dyra lever, kva dei et og korleis dei vernar seg mot fiendar.

Språket er enkelt, og teksten lett å lese. Dermed kan unge lesarar lett tileigne seg kunnskapen. Blandinga av fakta og fiksjon fungerer også godt. Då vert born som helst les berre fakta også presentert for fiksjonstekstar, og dei som er mest gladi forteljingar, kan også få smakebitar av faktastoff!

Boka er fint illustrert av Anna Fiske, med kjekke og svært detaljerte bilder frå utfluktene til Bæret og Bustebror. Mange av dyra er godt kamuflerte i sitt miljø, så bildene kan også fungere som "leit og finn"-oppslag. På faktasidene utfyller bildene informasjonen som vert gitt i teksten.

Alt i alt er dette ei lærerik og fin bok for born i barneskulealder!


lørdag 15. april 2017

Meg Rosoff: Det jeg vet om deg

Sjølve handlinga i "Det jeg vet om deg" er ikkje så spesiell. Det er ei reise over havet, ein biltur og ein snøstorm. Stort meir av ytre dramatikk er det ikkje snakk om. Ja, viss vi ser vekk frå at bestevenen til Mila sin far, Matthew, er sporlaust vekke, då.

Det som er det spesielle med denne boka, er det psykologiske aspektet som pregar alle dialogar og situasjonar vi møter Mila og faren i. Mila har ein litt uvanleg eigenskap, nemleg at ho er svært god til å lese andre personar og leggje merke til detaljar ingen andre får med seg.

Ho forstår difor raskt at det er noko meir enn ei vanleg forsvinning det er snakk om når ho møter Matthew si kone, og ho prøvar å nøste opp i kva som har skjedd. Det er ikkje lett, for det er eitt eller anna under overflata som ho ikkje får taket på...

"Det jeg vet om deg" er ei svært velskriven bok, og eit flott psykologisk drama. Ungdom som er glad i krim vil like denne boka, det same vil nok ungdom som likar å dykke inn i menneska sitt indre liv!