lørdag 22. april 2017

Erna Osland: Vaken?

Erna Osland fortset arbeidet med å spreie interessante og lett tilgjengelege fakta for born. I denne boka tek ho for seg dei nattaktive dyra, og presenterer gjennom både fiksjon og faktatekst korleis dyra lever, og forklarar kvifor dei heller vil vere vakne om natta enn om dagen.

Søskenparet Bæret og Bustebror er stadig ute etter at det er mørkt, og treff på alle slags dyr som vaknar opp i det mørket sig på. Bæret er nysgjerrig på mykje, og heldigvis kan Bustebror hjelpe med både praktiske løysingar og forklaringar på kva dei ser.

Etter kvart tekstavsnitt om søskenparet, kjem eit oppslag med fakta om dei dyra dei har observert. Her skriv Osland om kor dyra lever, kva dei et og korleis dei vernar seg mot fiendar.

Språket er enkelt, og teksten lett å lese. Dermed kan unge lesarar lett tileigne seg kunnskapen. Blandinga av fakta og fiksjon fungerer også godt. Då vert born som helst les berre fakta også presentert for fiksjonstekstar, og dei som er mest gladi forteljingar, kan også få smakebitar av faktastoff!

Boka er fint illustrert av Anna Fiske, med kjekke og svært detaljerte bilder frå utfluktene til Bæret og Bustebror. Mange av dyra er godt kamuflerte i sitt miljø, så bildene kan også fungere som "leit og finn"-oppslag. På faktasidene utfyller bildene informasjonen som vert gitt i teksten.

Alt i alt er dette ei lærerik og fin bok for born i barneskulealder!


lørdag 15. april 2017

Meg Rosoff: Det jeg vet om deg

Sjølve handlinga i "Det jeg vet om deg" er ikkje så spesiell. Det er ei reise over havet, ein biltur og ein snøstorm. Stort meir av ytre dramatikk er det ikkje snakk om. Ja, viss vi ser vekk frå at bestevenen til Mila sin far, Matthew, er sporlaust vekke, då.

Det som er det spesielle med denne boka, er det psykologiske aspektet som pregar alle dialogar og situasjonar vi møter Mila og faren i. Mila har ein litt uvanleg eigenskap, nemleg at ho er svært god til å lese andre personar og leggje merke til detaljar ingen andre får med seg.

Ho forstår difor raskt at det er noko meir enn ei vanleg forsvinning det er snakk om når ho møter Matthew si kone, og ho prøvar å nøste opp i kva som har skjedd. Det er ikkje lett, for det er eitt eller anna under overflata som ho ikkje får taket på...

"Det jeg vet om deg" er ei svært velskriven bok, og eit flott psykologisk drama. Ungdom som er glad i krim vil like denne boka, det same vil nok ungdom som likar å dykke inn i menneska sitt indre liv!

søndag 9. april 2017

Gro Dahle: Megzilla

Puberteten er ei forvirrande tid, og det er ikkje alltid så godt å vite kven ein er eller kven ein skal bli. I denne interessante og vakre boka tek Gro Dahle og Kaia Dahle Nyhus oss med på ei reise inn i denne usikre verda.

Hovudpersonen går gjennom fleire ulike fasar, og eg trur tenåringar som les boka vil kjenne seg att i mykje her. Kroppen endrar seg, tankane endrar seg, kjenslene endrar seg og det kjennes ut som ein mistar både seg sjølv og den verda ein kjenner. Det er mange spørsmål som dukkar opp, og mange av spørsmåla handlar om korleis ein er og korleis andre opplever ein. Sjølvsagt har også kjærleiken, både den lukkelege og den ulukkelege, fått sin tilmålte plass i historia.

Språket i boka er poetisk, og tekst og teikningar utfyller kvarandre. Dette er ei bok alle ungdomar tidleg i tenåra burde lese. Det kan vere at ein kjenner seg att, kjenner seg litt meir "normal" og kanskje får trua på at det heile truleg vil gå bra!

fredag 7. april 2017

Ingunn Røyset: Brevet frå krigen

Heilt sidan eg som liten gut sat og bladde i bokverket "Norge i krig" når vi var på besøk hos den eine grandonkelen min, har eg vore interessert i 2. verdskrigen. Opp gjennom åra har eg lese eit utal både skjønnlitterære bøker og meir sakprega tekstar og bøker om emnet.

Denne nye boka til Ingunn Røyset er av dei betre framstillingane av krigen!

Boka presenterer den norske krigshistoria på ein ryddig og interessant måte, og det geniale grepet i boka er å la ei som var ungdom då krigen starta fortelje historia. Vi fyljer livet til Jorun Emilie Holm, som ved krigsutbrotet var 12 år. Gjennom opplevingar i krigsåra, både dei ho var med på sjølv og det ho fekk fortalt av vener og familie eller høyrde i radio, får vi eit nært og samansett bilde av både angrepet på Norge, motstandsarbeidet og kvardagslivet i krigsåra. Boka er rikt illustrert med både private foto og meir kjende offentlege bilder. Gjennom heile boka er der også margtekstar som forklarar hendingar og omgrep, og gir ei meir faktabasert tilnærming til teksten.

Vi får altså både nærleik til eit enkeltmenneske som opplevde krigen og konsekvensane krigen hadde for livet hennar, og vi får mykje av den meir kjende krigshistoria servert i kronologisk rekkefølge.

Dette er eit funn for historieinteressert ungdom, eller ungdom som skal skrive skuleoppgåve om emnet. Og det beste: Den er svært lesbar også for vaksne!


tirsdag 28. mars 2017

Torbjørn Moen: Mannen i prøverommet

Dette er den andre boka om kameratane Truls og FX. Også denne gongen rotar dei seg bort i dei mest utrulege eventyra.

FX har det med å bestille alle slags merkverdige ting og maskiner frå utlandet, og denne gongen har han bestilt ei tidsmaskin via internett. Truls har ikkje noko tru på at den vil verke, og trykker på knappen for å bevise det. Det skulle han ikkje gjort...

Ikkje lenge etter finn han seg sjølv på golvet i eit prøverom, og han har vanskar med å kjenne att personen som kikkar tilbake på han frå spegelen. Til slutt må han innsjå at han ser på seg sjølv, 35 år eldre enn då han stod opp om morgonen.

Ikkje lenge etter det igjen har han ein framtidsmobil i lomma, eit heilt kobbel med securitasvakter etter seg og eit einaste ynskje i tankane: Å kome seg heim att.

Torbjørn Moen har endå ein gong teke oss med på ei humoristisk og halsbrekkande reise inn i fantasien, og boka er velkomponert og spennande. Dessutan er avslutninga ein god prikk over i-en!

Denne boka trur eg vil treffe aller best i aldersgruppa 12-15 år.

Pia Strømstad: Do - ei stinkande reise gjennom bæsjens historie

Korleis gjekk dei på do i middelalderen? Hadde Ludvig 14. gulldo, eller korleis var tilstandane på den fronten på Versailles? Kva gjer du om du må på do i eit romskip? Eller i 50 kuldegrader på Sørpolen?

Alle desse spørsmåla, og mange fleire, får du svar på i denne nye faktaboka for barn. Her er ingen trivia for ekle til å skrive om!

Visste du for eksempel at i middelalderen var det vanleg å bruke bæsj som våpen i krig? Eller at vikingkongen Olav Tryggvason fekk laga ein av dei lengste utedoane i verda - med 22 hol i to rekkjer mot kvarandre? For soldatane hans var det nok ein sosial happening å gå på do!

Dette, og mykje meir, kan du altså lese om i boka "Do". Tekstane er informative og lettleste, og humoristisk illustrert av Flu Hartberg. Eg tippar denne boka vil bli ein sikker vinnar på fleire av årsstega på barneskulen...

mandag 27. mars 2017

Lars Mæhle: Jag är supermann

Gjennom fem separate noveller fortel Lars Mæhle om ulike hendingar som skjer i løpet av den same dagen på Sunndalsøra. Vi vert kjend med ein gjeng ungdomar frå same bygda, det er somarferie og dei er opptekne med heilt ulike ting.

Nokre er på leit etter ei svensk jente som visst nok skal vere komen til bygda. Andre prøver å snike seg unna somararbeidet, og endar opp som besøksvenn på aldersheimen. Nokre har kome til bygda for å komme unna eit belasta miljø, medan andre har rømt frå krigen og er i ferd med å starte eit nytt liv.

Ungdomane kryssar kvarandre sine vegar, og vi vert på den måten kjende med dei både frå innsida, når dei har synsvinkelen, og frå utsida i dei andre sine forteljingar. Og heile vegen er kjærleiken, i ulike former, ei drivkraft som dreg historiene vidare.

Lars Mæhle skriv som alltid godt, men dessverre er det mykje banning i teksten. Dette øydelegg ein del for ei elles velkomponert og interessant bok.