fredag 2. juni 2017

Jenny Jägerfeld: Det er ikke så farlig med meg

Boka startar med at hovudpersonen Maja skjer av seg tuppen av tommelfingeren i ein designtime på skulen. Denne hendinga set tonen for resten av forteljinga, som på ein måte kan kallast tragikomisk. Det går nemleg ikkje så bra for Maja, og ho må nok bere ein god del av skulda for dette sjølv.

Sjølv om Maja må seiast å vere ein ulukkesfugl, unngår boka å gli over i slapstick-humor. Dei tragiske hendingane og uhella som skjer, glir godt inn i handlinga, og historia er ikkje overlessa av ulukkelege hendingar.

På same tid som boka er ein studie i usikker ungdomstid, innehar den også eit stort mysterium. Annankvar helg bur Maja hos mora, men helga etter at ho kuttar seg i tommelen, kjem ho til låst og tomt hus. Maja anar ikkje kor mora er, og jakta på sanninga om kor ho er startar. Dette fører til mange store spørsmål, og ein del ubehagelege svar.

På vegen mot ei løysing møter vi designlæraren Valter, kameraten Enzo, ungdomane Justin og Debbie frå ein fest ho tilfeldigvis kjem inn på og overvaking av faren sin epost og facebook-konto. I tillegg til ein del samtalar med faren og tilbakeblikk på hendingar frå då ho var yngre, får vi teikna eit stadig klarare bilete av personen Maja og kva som eigentleg kan ha skjedd med mora.

Dette er ei svært velskriven og treffsikker bok, med mange språklege perler og ei god oppbygging av historia. Det er ei ungdomsbok som absolutt er verdt den tida det tek å lese den!

lørdag 27. mai 2017

Sara Kadefors: Billie - Avgang 9.42 til mitt nye liv

Billie er kalla opp etter Billie Jean, fordi Michael Jackson er mora sin favorittartist. Mora er sjuk, og Billie har lenge måtte teke ansvar for både seg sjølv og mora. Reglar har det vore lite av.

Til slutt vert mora så sjuk at ho ikkje lenger kan ha omsorga for henne, og ho må reise frå Stockholm til ein fosterfamilie i den vesle staden Bokarp. Familien Persson tek imot henne med opne armar, og gir henne ein stabil kvardag. Likevel er det eit eller anna som ikkje er heilt som det skal vere i den nye heimen, og Billie bestemmer seg for å finne ut kva som er i vegen.

Som person er Billie av den opne, positive og nyfikne typen, og bestemmer seg for at ho skal gjere det ho kan for å passe inn i det nye livet. Dermed vert ikkje boka om Billie ei slik "problembarn-som-ikkje-passar-inn-i-ny-familie"-bok, og det er heller ikkje bagasjen, eller mangelen på bagasje, ho har med seg som set premissane for handlinga. Ho får seg fort vener, sjølv om der etterkvart sjølvsagt vert litt gnissingar når hierarkiet i ungdomsmiljøet vert endra på.

Denne første boka i serien om Billie er ei positiv og artig bok, og tek opp ulike tema på ein ærleg, nyfike og realistisk måte. Det er absolutt ei bok det er verdt å få med seg!

onsdag 10. mai 2017

Eric Elfman/Neal Shusterman: Edisons kjeller

Dette er bok nummer to i Accelerati-triologien, og den vitskaplege galskapen frå bok nummer ein, "Teslas loft", fortset med uforminska styrke! Her står den eine meir fantasifulle oppfinninga etter den andre i kø. Hovudpersonane har sitt fulle hyre med å leite opp dei tapte oppfinningane, samtidig som dei må kjempe mot kyniske medlemmer av den hemmelege foreininga Accelerati.

Oppbygginga av historia er like intens som den første boka, og forfattarane får dei ulike hendingane til å passe fint saman. Boka gir fritt spelerom for fantasien, og det verkar som skribentane har kosa seg når dei dikta opp dei ulike fantastiske innretningane og korleis dei påverkar omgjevnadane.

Bøkene utfordrar den allminnelege måten å tenkje fysiske lover på, samtidig som det psykologiske spelet hovudpersonane mellom, og det presset dei møter frå omgjevnadane, gjer dette til ei spennande bok å lese!

Eg tenkjer boka er retta mot aldersgruppa 12-15 år, men også eldre lesarar vil ha glede av å tre inn i Elfman og Shusterman sitt univers!

lørdag 22. april 2017

Erna Osland: Vaken?

Erna Osland fortset arbeidet med å spreie interessante og lett tilgjengelege fakta for born. I denne boka tek ho for seg dei nattaktive dyra, og presenterer gjennom både fiksjon og faktatekst korleis dyra lever, og forklarar kvifor dei heller vil vere vakne om natta enn om dagen.

Søskenparet Bæret og Bustebror er stadig ute etter at det er mørkt, og treff på alle slags dyr som vaknar opp i det mørket sig på. Bæret er nysgjerrig på mykje, og heldigvis kan Bustebror hjelpe med både praktiske løysingar og forklaringar på kva dei ser.

Etter kvart tekstavsnitt om søskenparet, kjem eit oppslag med fakta om dei dyra dei har observert. Her skriv Osland om kor dyra lever, kva dei et og korleis dei vernar seg mot fiendar.

Språket er enkelt, og teksten lett å lese. Dermed kan unge lesarar lett tileigne seg kunnskapen. Blandinga av fakta og fiksjon fungerer også godt. Då vert born som helst les berre fakta også presentert for fiksjonstekstar, og dei som er mest gladi forteljingar, kan også få smakebitar av faktastoff!

Boka er fint illustrert av Anna Fiske, med kjekke og svært detaljerte bilder frå utfluktene til Bæret og Bustebror. Mange av dyra er godt kamuflerte i sitt miljø, så bildene kan også fungere som "leit og finn"-oppslag. På faktasidene utfyller bildene informasjonen som vert gitt i teksten.

Alt i alt er dette ei lærerik og fin bok for born i barneskulealder!


lørdag 15. april 2017

Meg Rosoff: Det jeg vet om deg

Sjølve handlinga i "Det jeg vet om deg" er ikkje så spesiell. Det er ei reise over havet, ein biltur og ein snøstorm. Stort meir av ytre dramatikk er det ikkje snakk om. Ja, viss vi ser vekk frå at bestevenen til Mila sin far, Matthew, er sporlaust vekke, då.

Det som er det spesielle med denne boka, er det psykologiske aspektet som pregar alle dialogar og situasjonar vi møter Mila og faren i. Mila har ein litt uvanleg eigenskap, nemleg at ho er svært god til å lese andre personar og leggje merke til detaljar ingen andre får med seg.

Ho forstår difor raskt at det er noko meir enn ei vanleg forsvinning det er snakk om når ho møter Matthew si kone, og ho prøvar å nøste opp i kva som har skjedd. Det er ikkje lett, for det er eitt eller anna under overflata som ho ikkje får taket på...

"Det jeg vet om deg" er ei svært velskriven bok, og eit flott psykologisk drama. Ungdom som er glad i krim vil like denne boka, det same vil nok ungdom som likar å dykke inn i menneska sitt indre liv!

søndag 9. april 2017

Gro Dahle: Megzilla

Puberteten er ei forvirrande tid, og det er ikkje alltid så godt å vite kven ein er eller kven ein skal bli. I denne interessante og vakre boka tek Gro Dahle og Kaia Dahle Nyhus oss med på ei reise inn i denne usikre verda.

Hovudpersonen går gjennom fleire ulike fasar, og eg trur tenåringar som les boka vil kjenne seg att i mykje her. Kroppen endrar seg, tankane endrar seg, kjenslene endrar seg og det kjennes ut som ein mistar både seg sjølv og den verda ein kjenner. Det er mange spørsmål som dukkar opp, og mange av spørsmåla handlar om korleis ein er og korleis andre opplever ein. Sjølvsagt har også kjærleiken, både den lukkelege og den ulukkelege, fått sin tilmålte plass i historia.

Språket i boka er poetisk, og tekst og teikningar utfyller kvarandre. Dette er ei bok alle ungdomar tidleg i tenåra burde lese. Det kan vere at ein kjenner seg att, kjenner seg litt meir "normal" og kanskje får trua på at det heile truleg vil gå bra!

fredag 7. april 2017

Ingunn Røyset: Brevet frå krigen

Heilt sidan eg som liten gut sat og bladde i bokverket "Norge i krig" når vi var på besøk hos den eine grandonkelen min, har eg vore interessert i 2. verdskrigen. Opp gjennom åra har eg lese eit utal både skjønnlitterære bøker og meir sakprega tekstar og bøker om emnet.

Denne nye boka til Ingunn Røyset er av dei betre framstillingane av krigen!

Boka presenterer den norske krigshistoria på ein ryddig og interessant måte, og det geniale grepet i boka er å la ei som var ungdom då krigen starta fortelje historia. Vi fyljer livet til Jorun Emilie Holm, som ved krigsutbrotet var 12 år. Gjennom opplevingar i krigsåra, både dei ho var med på sjølv og det ho fekk fortalt av vener og familie eller høyrde i radio, får vi eit nært og samansett bilde av både angrepet på Norge, motstandsarbeidet og kvardagslivet i krigsåra. Boka er rikt illustrert med både private foto og meir kjende offentlege bilder. Gjennom heile boka er der også margtekstar som forklarar hendingar og omgrep, og gir ei meir faktabasert tilnærming til teksten.

Vi får altså både nærleik til eit enkeltmenneske som opplevde krigen og konsekvensane krigen hadde for livet hennar, og vi får mykje av den meir kjende krigshistoria servert i kronologisk rekkefølge.

Dette er eit funn for historieinteressert ungdom, eller ungdom som skal skrive skuleoppgåve om emnet. Og det beste: Den er svært lesbar også for vaksne!