mandag 12. februar 2018

Constance Ørbeck-Nilssen/Akin Duzakin: Fargene som forsvant

Forteljinga i denne flotte bildeboka, er ytre sett enkel. Eg-personen er ei lita jente, som saman med mora legg seg til å sove midt i ein øydelagt by. Rundt dei står ruinane av byen, og alle vegar og bruer er borte.

Om natta drøymer jenta tilbake til slik livet var før krigen kom, og byrjar å hugse kvardagstinga ho likte så godt.

Fargane i boka er eit viktig verkemiddel for å få fram historia. Akin Duzakin har laga storslåtte, vakre teikningar, og livet i den øydelagde byen er teikna i svart kvitt. I draumane byrjar jenta å hugse fargane som var før, og for kvart oppslag kjem ein ny farge tilbake. Dermed blir sidene gradvis meir fargerike, heilt til jenta vaknar. Då er vi tilbake til det verkelege livet, i krigen, og fargane er borte att.

Likevel sluttar boka med eit håp; over horisonten, i det jenta og mora stig ut av opningen som ein gong var ei dør, breier ein regnboge seg ut og gir lys til himmelen. Avslutningsorda i boka er "Jeg vet at vi kan klare det".

Dette er ei vakker bildebok, og formidlar alvoret i krigen på ein sterk måte. Gjennom jenta sine draumar ser vi dei klare kontrastane mellom korleis byen var før, og kor øydelagt den er no. Språket er enkelt og poetisk, og boka kan fint brukast som utgangspunkt for samtale om det å leve i krig.


Sara Kadefors: Billie - Du er best

Dette er bok nummer to i serien om Billie, som flyttar til ein fosterfamilie i den vesle byen Bokarp. Billie ynskjer å vere seg sjølv heile vegen, og gjer det ho kan for at menneska rundt henne skal ha det bra.

Den store konflikta i boka er forholdet mellom fostermora Petra og hennar bror, Jens. Dei snakkar ikkje saman, og fetrane Alvar og Douglas ser ut til å hate kvarandre. Kva er grunnen til dette?

Billie prøver å nøste opp i konflikta, og undervegs får ho både avisoppslag, oppdraget som fadder på skulen og noko som kanskje eller kanskje ikkje er ei forelsking. Opp i alt dette er saknet etter mora ei kjensle som kjem og går, og familien tek henne fortsatt med på familieaktivitetar ho syns er snåle.

Det er ei rimeleg lettlest bok for "tweens", og Billie er ein person som sprer godt humør - både i Bokarp og hos lesarane!

onsdag 7. februar 2018

Sturla Bang og Hilde K. Kvalvaag: Under

Det er knapt mogleg å føre nokon lenger inn i dystopien sine mørke bakgater enn det Bang og Kvalvaag gjer i denne ferske ungdomsboka. "Under" er første bok i trilogien "Søsteranarkistane".

Boka har fire hovudpersonar, som på kvar sin kant spelar ei viktig rolle for å drive handlinga framover. Først av alt er det Ela, som av hovudpersonane er den mest framtredande. Ho er ein naturleg leiar, og vert raskt eit symbol på opprøret som blussar opp allereie i starten av boka.

Ela tilhøyrer og jobbar i ein underjordisk by. Handlinga er lagt til ei fjern framtid, der jordas befolkning har blitt nær utrydda heile tre gongar. Byen ho bur i består utelukkande av barn og ungdom. Frå tid til annan forsvinn eit og anna barn, og dei vert fortalt at dei har flytta til andre delar av byen. Ela avslører den grusame sanninga, og kjem i opposisjon til den diktatoriske leiaren Ingmor, som har sine eigne planar med dette merkelege samfunnet.

Dei andre hovudpersonane er Skåne, Vida og Sika. Skåne er ein barndomsven, som har blitt verva til å bli soldat. Denne rolla trivst han svært dårleg i. Vida hjelper Ela i kampen mot Ingmor, og viser henne at det finst fleire sider av byen enn ho har visst om. Til sist er det Sika, då, som knapt er å finne i forteljinga, men likevel spelar ei nøkkelrolle. Ho er Ela si veslesøster, og alt Ela ynskjer er å hjelpe henne ut av byen og i tryggleik. Først må ho finne henne att, og kan den mystiske "Gröna Engor" hjelpe henne med det...?

"Under" er ei fantasirik, dyster og språkleg fargerik bok. Ord og vendingar hentar inspirasjon frå både svensk og kinesisk (Byen heiter då også Zeijang-Volvo!), og nyttar moderne, lettlest nynorsk. Dette er ei bok for alle som er glade i fantasy og dystopiar, og forteljinga tilfører sjangeren noko heilt nytt!

mandag 23. oktober 2017

Randi Fuglehaug: Papelina

Temaet flukt er vel meir aktuelt enn nokosinne, og det er mange barn som opplever å måtte forlate heimen sin. I boka "Papelina" gjer Randi Fuglehaug og Jill Moursund ein god jobb med å vise korleis dette kan opplevast.

Papelina er ei lita papagøyejente som bur saman med familien sin i jungelen. Ein dag får foreldra eit brev, og vi merkar stemningsskiftet i teksten. Det går frå leik til forvirring og redsle. Papelina forstår ikkje kva som skjer, men som vaksne lesarar får vi gode hint i bildene om at krigen er på veg.

Familien må flykte, og faren prøver å halde humøret til familien oppe med mykje tull og tøys. Likevel er det som ei tung sky ligg over reisa, og dei kjem snart fram til det store havet. Det er for stort til å fly over, så dei må sitje i ein tettpakka båt. Etter ei dramatisk overfart, kjem dei til slutt fram til målet. Det er ikkje noko slott som ventar dei der.

Boka kan vere god som utgangspunkt for samtale med barna om krig, og korleis barn kan oppleve det å vere på flukt. Forfattaren får fint fram barnets perspektiv i forteljinga, og illustrasjonane er uttrykksfulle og spelar godt saman med teksten. Dette er rett og slett ei fin bok!

onsdag 20. september 2017

Linda Klakken: Dumme, dumme hjarte

"Dumme, dumme hjarte" er ei fersk feelgood-bok frå Samlaget, i fin språkdrakt og eit svært aktuelt tema for målgruppa; forelsking.

Klara er hovudperson, og observerer korleis det står til med kjærleikslivet til menneska rundt henne: Broren, som ein dag er lett og lukkeleg, og neste dag låser seg inne og er sur. Stian, som stadig finn grunnar til å vere i nærleiken av henne. Faren, som ser ut til å leve i si eiga verd og ikkje vise interesse for nokon. Dette siste bestemmer Klara seg for å ordne opp i...

For hennar eigen del er ho forvirra, og veit ikkje heilt kva ho føler. Ikkje før ei ny jente kjem flyttande frå Oslo, og dansar ballett som den lettaste ting i verda.

Boka er lettlest, og retta mot born i mellomtrinnsalder/tidleg ungdomsskulealder.


tirsdag 22. august 2017

Kari Stai: Tankespinn

Kari Stai er truleg mest kjent som forfattaren av "Jakob og Neikob"-bøkene. No er ho ute med boka "Tankespinn", som er ei flott bok om vennskap og det å møte uynskte endringar.

Ada og Rolf er bestevener, og er stadig ute på fantastiske reiser i fantasien. Kanskje er det dørmatta som er eit flygande teppe, eller kastanjetreet i hagen som vert ein romrakett.

Ein dag flyttar Vilde inn i nabolaget, og Rolf vil plutseleg heller leike med henne. Ada si verd stoppar opp, og ho kjenner seg utanfor. Då vil ho forsøke å vinne tilbake vennskapet ved å gje den beste bursdagsgåva til Rolf. Problemet er berre at ho ikkje har pengar, så ho stel ein 200-lapp frå mora si pengebok. Då har ho plutseleg to problem å hanskast med; Vennskapet som held på å rakne, og det dårlege samvitet som forfylgjer henne. Heldigvis får ho hjelp til å løyse begge deler.

Dette er ei fint illustrert bok, og teikningar og tekst utfyller kvarandre og gir ein ekstra dimensjon til historia. For eksempel er det dårlege samvitet avbilda som ein gedigen torsk som skremmer henne (forøvrig den same torsken som er avbilda på 200-lappen...), og bildet der alt raknar og mora får vite kva ho har gjort og kva ho strevar med, er berre nydeleg:


Tematisk passar nok boka best for born i småskulealder, men dei fine teikningane og den gode teksten vil også vaksne ha glede av!

mandag 21. august 2017

Maria Parr: Keeperen og havet

Det er nokre år sidan førre roman frå Maria Parr, men boka "Keeperen og havet" er verdt heile ventetida!

Vi møter att Trille og Lena som bur i den vesle bygda Knert-Mathilde. Dei er blitt nokre år eldre, Lena har så smått begynt å kalle stefaren Isak for pappa og det flyttar inn ein ny familie i huset til Oppoverbakke-Jon. Farfar er fortsatt ute med sjarken sin og fiskar, og no drøymer han om å fange storkveita.

Trille og Lena opplever store endringar i liva sine i det sommarferien går over i nytt skuleår. Plutseleg er det ikkje så enkelt å vere på fotball-laget lenger, Lena går motvillig til keyboard-timane i musikkskulen og Trille prøvar å finne ut kva som kan gjere inntrykk på den nye jenta i huset til Oppoverbakke-Jon.

Boka inneheld alvorlege tema, som venskap, forelsking, sjukdom, alderdom og misunning, men også mykje humor og sprø innfall. Desse er det i hovudsak Lena som står for, og karakteren Lena er eit litterært funn det er umogleg å ikkje bli glad i!

Trass i ein del trøbbel og motbakke, er det mykje som kan løysast med ein god dose kreativitet og mykje hjelp frå dei som står rundt og vil ungdomane vel. Og Lena er ikkje den som lar seg stoppe av forlis, orkanar eller urettferdige fotballtrenarar!

Boka passar særleg godt for born i mellomtrinnsalderen, men også vaksne vil finne mykje å glede seg over i denne flotte, nye historia frå Maria Parr sin penn.